افسردگی در دوران سالمندی

پيري و لذت بردن از زندگي

افسردگي يکي از اختلالات روان پزشکي است که به سبب عمومي بودن و پيچيدگي هايي که دارد، به سرماخوردگي روان معروف شده است. در روان شناسي باليني يکي از شايع ترين اختلال هاي دوران سالمندي، افسردگي است. علايم اين اختلال رواني در دوران سالمندي به وضوح در بعضي سالمندان ديده مي شود. رنجش زياد، تحريک پذيري و گوشه گيري از مهم ترين آسيب هاي افسردگي در دوران سالمندي است. اگر اين اختلال رواني به درستي و به موقع درمان نشود، مشکلات زيادي براي فرد سالمند و اطرافيانش ايجاد خواهد کرد.

تشخيص افسردگي کار ساده اي نيست

مسلم رومياني، روان شناس باليني درباره علايم افسردگي در دوران سالمندي مي گويد: تشخيص افسردگي در دوران سالمندي کار ساده اي نيست و بايد فقط توسط روان شناس باليني متخصص انجام شود.

به طور کلي افسردگي چند علامت خاص دارد. يکي از مهم ترين اين علايم، احساس اندوه و لذت نبردن از دنياست. يک علامت ديگر احساس گناه و نااميدي است. افزايش و کاهش ناگهاني و غير طبيعي وزن يکي ديگر از علايم افسردگي سالمندان است. احساس بي ارزشي، دلتنگي، سربار بودن، مدام به مرگ فکر کردن و اختلال در خواب هم از علايم کلي افسردگي هستند. اما اين نکته بايد حتما ذکر شود که اين علامت ها نشانه قطعي براي افسردگي نيستند و ممکن است علايم يک بيماري يا يک اختلال رواني ديگر باشند.

تنهايي اصلي ترين دليل افسردگي

اين روان شناس باليني در گفت و گو با خراسان ادامه مي دهد، معمولا افسردگي در دوران سالمندي دلايل زيادي دارد و انزوا يا تنهايي يکي از اصلي ترين دلايل اين افسردگي هاست. از آن جا که تنهايي باعث کاهش روابط اجتماعي مي شود، يکي از مهم ترين زمينه سازهاي افسردگي در دوران سالمندي است. افراد سالمند به دليل از دست دادن انگيزه و هدف که به احساس بي هويتي هم منجر مي شود، افسردگي شان روز به روز تشديد مي شود تا حدي که ترجيح مي دهند با هيچ يک از نزديکان شان رفت و آمدي نداشته باشند. مشکلات جسمي و بيماري هايي که بيشتر بين سالمندان ديده مي شود اگر با بي توجهي اطرافيان مواجه شود، به افسردگي آن ها ختم مي شود. ترس از تنهايي يا فوت دوستان و نزديکان هم ميتواند يکي ديگر از دلايل زمينه ساز براي افسردگي باشد.

راهکارهايي براي درمان افسردگي سالمندان

رومياني به افراد سالمندي که دچار افسردگي مي شوند، توصيه مي کند نخست حتما به يک روان شناس متخصص مراجعه کنند ولي چند راه حل ساده هم وجود دارد تا اطرافيان فرد سالمند بتوانند مقداري از حس افسردگي در سالمندشان بکاهند. *درمرحله اول بايد شرايطي براي فرد سالمند ايجاد کنيد تا از زندگي لذت ببرد. قدم زدن در فضاي آزاد يا تماشاي فيلم مورد علاقه يا هر کاري که سالمند به آن دلبستگي دارد، مي تواند به او کمک کند. وقتي بدن يک سالمند فعال باشد، افسردگي هم از او دور مي شود. استفاده از فضاي سبز و آزاد براي تغيير روحيه سالمندان حتي با ويلچر براي آنهايي که توان راه رفتن ندارند تأثير بسياري در کاهش افسردگي دارد.

*سالمندان بايد حتما برنامه منظم روزانه اي داشته باشند و در برنامه هاي شان، ساعت هايي براي ارتباط با ديگران مانند دوستان يا بستگان در نظر بگيرند. افراد سالمند با داشتن دوست هايي هم سن و سال خود بهتر مي توانند آن ها را درک کنند و روابط اجتماعي شان تقويت خواهد شد.

*توجه ويژه اطرافيان به سالمندان هم راهکاري بسيار مهم براي کاهش افسردگي آن هاست. براي مثال توجه به خوراک و پوشاک سالمندان به آن ها حس مورد توجه بودن مي دهد که باعث آرامش و خوشحالي آن ها ميشود.

افسردگي جزئي از روند پيري نيست

همشهري آنلاين هم در اين باره نوشت: تغييرات ناخوشايندي که بسياري از سالمندان با آن مواجه ميشوند نظير فوت همسر، مشکلات جسمي و ... ميتواند از علل بروز افسردگي به خصوص در افرادي باشد که حمايتهاي لازم روحي را از اطرافيان شان دريافت نمي کنند. با اين وجود، افسردگي جزئي از روند طبيعي پيري نيست و در واقع بسياري از سالمندان با وجود برخي چالشها از زندگي خود خرسندند. افسردگي در دوران سالمندي نه تنها موجب ميشود افراد از زندگي لذت نبرند بلکه ميتواند عاملي براي به خطر انداختن سلامت آنان نيز باشد. با اين وجود، اگر قادر به شناسايي علايم افسردگي و يافتن راههاي موثر براي حمايت از چنين افرادي باشيم، سالمندان افسرده ميتوانند زندگي شاد و شيريني را تجربه کنند.

نکاتي در مراقبت از افراد سالمند

سالمندان افسرده به مرور زمان مشکلات زيادتري را تجربه خواهند کرد و اگر حاضر به قبول بيماري خود نباشند يا به سبب خجالت و غرور از کمک خواستن خودداري کنند، شرايط براي شان پيچيدهتر خواهد شد. بيترديد از ميان برداشتن چنين موانعي، ما را در بهبود هرچه بيش تر اين افراد ياري خواهد کرد. اگر از سالمندي مراقبت ميکنيد که دچار افسردگي است ميتوانيد حمايت عاطفي خود را به او ابراز و به سخنانش با صبر و حوصله گوش کنيد. او را به خاطر احساساتش سرزنش نکنيد و به واقعيتهايي اشاره کنيد که در او ايجاد اميد ميکند. همچنين ميتوانيد در تشخيص به موقع و تسريع روند درماني او نظارت داشته باشيد. او را نزد پزشک آگاه و باتجربه ببريد و در طول دوره درمان او را همراهي کنيد. راههاي ديگري نيز براي کمک به سالمندتان که دچار افسردگي شده است، وجود دارد که در اين جا به چند مورد ديگر اشاره خواهيم کرد.

*به او پيشنهاد قدم زدن کنيد: هنگاميکه ذهن و بدن فرد فعال است، افسردگي او کاهش مييابد. به او فعاليتهايي را پيشنهاد کنيد که از انجام آن لذت ميبرد. قدم  زدن، فعاليتهاي هنري، ديدن فيلم، رفتن به موزه و هرآن چه باعث فعال نگه داشتن ذهن و جسم او شود، در کاهش افسردگي فرد سالمند مؤثر خواهد بود.

*برنامه منظم و روزانه داشته باشيد: بيرون رفتن گروهي، ملاقات با دوستان و آشنايان، رفتن به اجتماعات و گروههاي همسالان ميتواند او را در مقابله با تنهايي و انزوا ياري دهد. اگر وي در مقابل برنامه هاي شما مقاومت کرد، با ملايمت با او برخورد و او را به بودن با جمع ترغيب کنيد.

*فرد را ترغيب به تکميل دوره درمان خود کنيد: افسردگي با ناقص گذاشتن دوره درمان، عود ميکند.

کمک به خودتان براي درمان افسردگي

اگر سالمند و افسرده هستيد، احتمالا حوصله انجام هيچ فعاليت و يا ديدن فردي را نداريد اما به خاطر داشته باشيد انزوا و گوشهگيري تنها باعث تشديد افسردگي شما خواهد شد. هرچه از نظر فيزيکي، ذهني و اجتماعي فعال تر باشيد، مطمئنا احساس بهتري خواهيد داشت. در اين جا به چند روش براي مقابله و جلوگيري از افسردگي اشاره ميکنيم.

*از خانه بيرون بياييد: به پارک يا آرايشگاه برويد و دستي به سر و گوش خود بکشيد و ناهار را با دوستان تان صرف کنيد.

با ديگران در ارتباط باشيد: زمانهايي را که تنها هستيد، کاهش دهيد. اگر قادر به حرکت نيستيد از افرادي که دوست شان داريد دعوت کنيد تا به ديدن تان بيايند يا با آن ها تماس تلفني داشته باشيد.

داوطلب کمک به ديگران شويد: کمک به ديگران يکي از بهترين راههاي بهدستآوردن ارزش و احترام است. با کمک به ديگران، به طور قطع ميزان افسردگي تان کاهش خواهد يافت.

*ميتوانيد مشغول يادگيري مهارتي جديد شويد: بهدنبال فعاليت هايي برويد که هميشه آرزوي انجام آنها را داشته ايد. شايد آن فعاليت ها بتوانند، خلاقيت شما را شکوفا سازند و روحيه شما را تغيير دهند.

*بخنديد: خنده بر هر درد بيدرمان دواست. خواندن و گوشکردن به مطالب طنز آميز نيز ميتواند روحيه شما را تقويت کند.

*ورزش کنيد: اگر بيمار و ناتوان هستيد راههاي بسياري وجود دارد تا قدرت بدني خود را افزايش دهيد حتي روي صندلي و ويلچر. به هر روشي که مي توانيد ورزش کنيد تا افسردگي تان به ميزان قابل ملاحظه اي کاهش يابد.

شما اینجا هستید: خانه آموزش آموزش گروه هدف افسردگی در دوران سالمندی